معرفی کلیسای سنت استپانوس
کلیسای سنت استپانوس جلفا یکی از مهمترین و زیباترین بناهای مذهبی ارامنه در ایران است که در دل طبیعت بکر رود ارس و کوههای سرسبز آذربایجان شرقی جای گرفته است. این کلیسا دومین کلیسای مهم ارامنه ایران پس از قرهکلیسا محسوب میشود و هر ساله میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی است. زیبایی معماری، تاریخ پر رمز و راز و موقعیت خاص جغرافیایی، این کلیسا را به یکی از شاخصترین جاذبههای گردشگری و مذهبی کشور تبدیل کرده است.
موقعیت جغرافیایی و مسیر دسترسی
کلیسای سنت استپانوس در ۲۰ کیلومتری غرب شهر جلفا و در نزدیکی روستای درهشام واقع شده است. این کلیسا در دل درهای سرسبز و کنار رودخانه ارس قرار دارد. مسیر دسترسی به آن از طریق جاده جلفا – مرند امکانپذیر است و گردشگران پس از طی مسیر کوهستانی زیبا به محوطه کلیسا میرسند. این موقعیت جغرافیایی باعث شده کلیسا علاوه بر ارزش تاریخی، جذابیت طبیعی نیز داشته باشد.
تاریخچه کلیسا
ساخت کلیسای سنت استپانوس به دوران صفویه نسبت داده میشود، هرچند برخی مورخان معتقدند بنا بر پایههای قدیمیتر ساخته شده است. این کلیسا به نام استپانوس اول، یکی از قدیسان و شهیدان مسیحیت نامگذاری شده است. در دوره صفویان و قاجاریه، این کلیسا بارها مرمت شد و همچنان به عنوان یکی از پایگاههای مذهبی ارامنه مورد استفاده قرار میگرفت.
معماری و ویژگیهای هنری
کلیسای سنت استپانوس نمونهای باشکوه از ترکیب سبکهای معماری ارمنی، ایرانی و بیزانسی است. ویژگیهای شاخص آن عبارتند از:
- گنبد اصلی مخروطیشکل که به سبک کلیساهای ارمنی ساخته شده است.
- دیوارهای سنگی ضخیم با نقشبرجستههای زیبا از صلیب و نمادهای مذهبی.
- نمای بیرونی که با سنگهای سرخ و خاکستری آذین شده است.
- نقاشیهای دیواری و تزیینات داخلی که جلوهای خاص به فضای معنوی کلیسا دادهاند.
- برج ناقوس سه طبقه که یکی از زیباترین بخشهای بناست.
معماری کلیسا علاوه بر زیبایی ظاهری، نمادی از ایمان و فرهنگ مشترک ایرانی و ارمنی در طول تاریخ است.
اهمیت مذهبی و فرهنگی
برای جامعه ارامنه ایران و جهان، کلیسای سنت استپانوس جایگاهی ویژه دارد. این کلیسا یکی از مراکز مذهبی مهم است که در گذشته محل برگزاری آیینهای دینی، جشنها و مراسم مذهبی مسیحیان بود. حتی امروزه نیز در برخی مناسبتهای خاص، ارامنه از سراسر کشور و کشورهای همسایه به این مکان میآیند و مراسم مذهبی خود را برگزار میکنند.
ثبت جهانی در یونسکو
در سال ۲۰۰۸ میلادی، کلیسای سنت استپانوس به همراه دو کلیسای دیگر ارامنه ایران (قرهکلیسا و کلیسای زور زور) در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این ثبت جهانی نشاندهنده اهمیت تاریخی، فرهنگی و معماری این بنا و نقش آن در میراث مشترک بشری است.
آیینها و مراسم مذهبی
هر ساله در تابستان، مراسم مذهبی و آیینهای خاصی در کلیسای سنت استپانوس برگزار میشود. در این مراسم، کشیشان ارمنی به همراه پیروان دین مسیح، به دعا و نیایش میپردازند و یاد قدیسان را گرامی میدارند. این آیینها نهتنها جنبه مذهبی دارند، بلکه فرصتی برای نمایش فرهنگ، موسیقی و آداب سنتی ارامنه نیز هستند.
جمعبندی
کلیسای سنت استپانوس جلفا تنها یک بنای تاریخی نیست، بلکه نمادی از همزیستی فرهنگی، ایمان مذهبی و شکوه معماری ارامنه در ایران است. ثبت جهانی آن در یونسکو و جایگاه ویژهای که در دل مسیحیان و گردشگران دارد، این کلیسا را به یکی از ارزشمندترین گنجینههای تاریخی کشور بدل کرده است.
اگر قصد سفر به شمالغرب ایران و شهر جلفا را دارید، بازدید از کلیسای سنت استپانوس را در برنامه خود قرار دهید تا هم با تاریخ و فرهنگ ارامنه آشنا شوید و هم در دل طبیعت رود ارس لحظاتی بهیادماندنی را تجربه کنید. با توجه به اینکه هتل نارنجستان ارس نزدیک ترین هتل به کلیسای سنت استپانوس می باشد می توانید با اقامت در این هتل در اسرع وقت از این مکان تاریخی دیدن فرمائید.
